Preken die jongeren raken

In het Nederlands Dagblad van 9 juni 2018 doet Chiel Smaling wat aanbevelingen voor kerken als het gaat om kerk en jongeren. Hij heeft met tien kerkverlaters en tien ‘blijvers’ gesproken en komt zo tot 10 aanbevelingen. Ik vind het interessant omdat het over jongeren in de kerk gaat. Maar ook omdat ik deze naamgenoot nog ken uit een vroeger leven op een school voor voortgezet onderwijs. En direct voel ik mij heel oud. Een blog naar aanleiding van dit artikel over preken die jongeren raken, voor zover ik daar verstand heb.

Gemakkelijke woorden

Eén van de aanbevelingen luidt: Begrijpelijk preken. Als ik even google op ‘preken voor jongeren’ dan kom ik onder andere uit bij een lijntje op het forum van Refoweb. Iemand schrijft daar dat jongeren er goed in zijn om alles uit te zoeken, overal het eerste mee zijn en een preek zou dan te moeilijk zijn? Ze mogen er best wat moeite voor doen.

Grappig.

Triest.

Gemakkelijke woorden gebruiken is noodzakelijk bij preken. Bijna alle websites en preken hebben een veel te hoog taalniveau. Te lange zinnen. Te moeilijke woorden. Onnodige tussenzinnen. Hier zie je een leuk artikel over taalniveaus. De stelling is dat 1 op de 5 Nederlanders taalniveau A2 beheerst. Dat is het niveau waarmee je je in een winkel zelfstandig kunt redden.

Als je wilt communiceren wil je ook dat de boodschap overkomt. Dus daar zal je als zender moeite voor moeten doen. Ik zeg vaak: als je iets niet goed kunt uitleggen dan begrijp je het nog niet goed. Dankzij het genoemde artikel weet ik weer van wie dat citaat is:

‘Als je het niet eenvoudig uit kunt leggen, snap je het niet goed.
De meeste fundamentele ideeën uit de wetenschap zijn in essentie eenvoudig. Je kunt ze uitleggen in een taal die voor iedereen begrijpelijk is.’ Albert Einstein

Het hoeft niet per se Jip en Janneke taal te zijn maar vermijd in ieder geval vaktaal en kerkjargon. Er zal maar een ongelovige in de kerk zitten die er helemaal niets van begrijpt. Als je doel is om mensen te veranderen kan je maar beter zorgen dat ze je begrijpen. Ook met simpele taal kan je moeilijke dingen vertellen.

Spreker moet aansluiten

Een dominee of een spreker moet dus kunnen aansluiten bij zijn publiek. Sinds de domineesopleiding een wetenschappelijke opleiding is geworden zijn de meeste dominees intelligenter dan veel van de gemeenteleden. En veel dominees zitten toch ook wel aan de nerdkant en zijn erg theoretisch en analytisch ingesteld. Kijk maar eens bij welke theologen de goede en vernieuwende ideeën vandaan komen en welke theologen tevreden zijn met een droge plek op een synodestoel.

Om aan te sluiten bij je publiek moet je je kennis los doorleefd hebben en het van verschillende kanten kunnen benaderen. En als je het op een bierviltje kunnen uittekenen, dan kan je het in eigen woorden beeldend vertellen aan een ander.

En je moet liefde hebben voor je doelgroep. Dominee geworden om te preken? Dan kan je het schudden bij jongeren. Dominee geworden uit liefde voor God? Dat is heel fijn maar niet genoeg. Jezus keek naar de schare en raakte bewogen met hen. Spreek je vanuit dat gevoel, dan zullen jouw preken die jongeren raken.

Preken die jongeren raken

Citaat uit het ND-artikel: “het gaat vaak over het volwassen leven, over werk, zegt kerkganger Joost. En vaak niet over waar wij als jeugd mee zitten, bijvoorbeeld: waarom zou je überhaupt kiezen voor het geloof? Het gaat vaak over het onderhouden van je geloof, maar als dat er bij sommige jongeren niet is, hebben ze daar niets aan”.

Preken die jongeren raken (en alle gemeenteleden) zijn preken die uit het hart van de dominee komen. En niet uit het hoofd. Ze ontstaan doordat de Heilige Geest zijn werk doet tijdens ontmoetingen tussen dominee en gemeenteleden. Een hart dat tikt voor jongeren zorgt voor preken die jongeren raken.

Preek moet de keuze voor God logisch maken

Jongeren zien alles als een keuze, je zag dat ook in het citaat hierboven. En dat stoot volwassenen wel eens tegen de borst. Maar daar tegenover staat dat als jongeren ergens vrijwillig voor gekozen hebben, dat ze er ook helemaal voor gaan. Jongeren hebben geen passieve agressie in de kerk. Ze zijn er wel of ze zijn er niet. En als ze er gedwongen zijn, blijven ze bij zichzelf en doen ze gewoon niet mee. Volwassenen houden zich vaak netjes aan de regels maar laten ondertussen passieve agressie zien in gesprek of door lichaamshouding. Ze zijn bijvoorbeeld tegen veranderingen terwijl ze niet duidelijk maken waar ze vóór zijn. Of ze komen twee keer naar de kerk maar klagen vanaf hun vaste plek over de opkomst tijdens de middagdienst. Hun komst kwam niet uit een keuze maar uit een gewoonte.

Een preek moet de keuze voor God logisch maken. En dat kan alleen als dominees laten zien waarom ze in God geloven en wat de impact van God is in hun eigen leven. Dat maakt een preek een preek van het hart en dat geeft de Heilige Geest ook de gelegenheid om ‘van hart tot hart’ te spreken.

Niet preken maar bemoedigen

Misschien zouden dominees niet moeten preken. Is het niet zo dat we als christenen bij elkaar zitten op zondag om bemoedigd te worden? Alle brieven die Paulus schreef zijn volgens mij ook brieven die op maat geschreven zijn. Met oproepen tot bekering, maar ook vol bemoedigingen: ik ben trots op jullie!

Dit zit in een groot deel van de overige aanbevelingen van Chiel: draag bij aan de vorming van hechte groepen en Meer ruimte voor de Geest, minder voor tradities, en ‘voorzichtig met verplichting’ en ‘zorg dat ze gezien worden’. Een positieve sfeer tijdens diensten die vol staan van bemoediging en het delen van ervaringen en het prijzen van God werkt bij aan het vormen van hechte groepen. Die hechte groepen zijn nodig omdat er alleen dan openheid kan zijn en er diepe gesprekken gaan plaatsvinden. Bemoedigen kan weer alleen als mensen elkaar zien zoals ze zijn, als ze van elkaar weten waar ze mee bezig zijn. En echt bemoedigen gebeurt uit liefde. En liefde is bij uitstek de taal van de Heilige Geest.

Maar wanneer komt de kennis dan?

Mijn volk gaat te gronde door een gebrek aan kennis (Hos 4:6).  Ja, maar ooit hebben ‘kerkvaders’ bedacht dat het belangrijk is om de gelovigen kennis bij te brengen. En de mens heeft het laten gebeuren dat het geloof geworden is tot een theologie. Een wetenschap met dogma’s, tegenstellingen en argumenten. Jezus sprak direct vanuit zijn hart dat vol was van de Heilige Geest, vol van de liefde van en voor God.

In mijn favoriete kerk komen geen leerpreken voor. Wel preken waarin dominees heel enthousiast hun net nieuw ontdekte kennis over en van God doorvertellen aan de broers en zussen. Deze week liep ik op de markt en ineens moest ik denken aan Jezus die de tempel schoonveegt. Wat mij zo raakt in dit verhaal en wat het ons leert over God is……. En eventueel haal je even een klein dogma erbij: er zijn mensen die denken dat je alleen bij God hoort als je een bijzondere ervaring hebt gehad. Nou weet je wat een bijzondere ervaring is? Als je nu heel stil gaat zijn en eens luistert naar deze bijbelversen…

Echt kennis opdoen kan veel beter gebeuren in kleine groepen waarmee je de kans hebt om flink de diepte in te gaan. Interactief, vragen, antwoorden, uitdagen, vraagtekens, uitroeptekens. De kerkdiensten zijn om te vieren, te loven en te aanbidden.

Preken die jongeren raken raken het hart van de gemeente: vraagtekens, uitroeptekens, twijfels, stelligheden, boe-geroep, verlangen maar vooral: potentie om te groeien.

Lees ook mijn andere blogs over jongeren in de kerk.

Chiel Voerman
volg mij!

Chiel Voerman

Echtgenoot | Vader | Christen | Blogger | Communicatiemedewerker. Ik vind het leuk om met van alles en nog wat bezig te zijn. De rode lijn is steeds dat ik wil maximaliseren en inspireren. Wat goed is nog mooier maken.
Chiel Voerman
volg mij!

Latest posts by Chiel Voerman (see all)

Related Posts

Chiel Voerman

Echtgenoot | Vader | Christen | Blogger | Communicatiemedewerker. Ik vind het leuk om met van alles en nog wat bezig te zijn. De rode lijn is steeds dat ik wil maximaliseren en inspireren. Wat goed is nog mooier maken.

2 gedachten over “Preken die jongeren raken

  • juni 11, 2018 om 8:13 pm
    Permalink

    Jezus Zelf besteedde heel veel aandacht aan leren, onderwijzen. Daarom houd ik ervan denk ik.
    De Kerkvaders volgden Zijn voorbeeld ( vieren, leren, dienen, delen) Zie Hand.2:42 zij (de gemeente) bleven trouw aan het onderricht van de apostelen, vormden met elkaar een gemeenschap, braken het brood en wijdden zich aan het gebed.

    Ik vind het zo mooi wat ik las bij got-questions: Alle Christenen zouden zich druk bezig moeten houden met theologie—de intense, persoonlijke studie naar God—zodat we Degene leren kennen, liefhebben en gehoorzamen met wie we vol geluk de eeuwigheid zullen doorbrengen.

    Beantwoorden
    • juni 12, 2018 om 7:23 am
      Permalink

      hoi over die quote: ja daar ben ik het mee eens voor zolang dat PERSOONLIJK de boventoon blijft voeren. Er zijn zoveel mensen die kerkvaders of theologen napraten zonder dat ze er zelf door heen zijn gegaan.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *