Kind heeft recht op onderwijs, ook als het lastig is

Vandaag is het de internationale dag van de rechten van het kind. Dat is een hele mond vol en uiteindelijk ben je ook wel even bezig als je allemaal op wilt noemen wat die rechten van het kind nu eigenlijk inhouden. Een heel duidelijk recht waar iedereen het mee eens is, is het recht op onderwijs. En was dit recht op onderwijs nu maar net zo gemakkelijk als het recht op eten en drinken. Velen doen alsof dit precies hetzelfde is. Terwijl het onderwijs van nu belangrijk is voor de keuzes die een kind op latere leeftijd maakt. Studiekeuze bijvoorbeeld.

Recht op onderwijs

Als we zeggen dat kinderen recht hebben op eten en drinken hebben we daarmee hun welzijn op het oog. Hulporganisaties doen er alles aan om voedzaam eten drinken te brengen naar mensen die het nodig hebben. Het is niet altijd het lekkerste eten, dat komt later weer. Maar het is voedzaam, het houdt de belangrijke processen in het lichaam op gang en kinderen die in de groei zijn kunnen zich verder ontwikkelen ondanks de overige omstandigheden. Eten gaat om een onderliggend proces.

Zo is het met onderwijs ook. Een kind in een school dat luistert naar een onderwijzer hoeft nog geen onderwijs te krijgen. Alsof je drop geeft aan iemand die dringend een volkoren boterham nodig heeft. Dat een kind ingeschreven staat op een school is een mooi begin.

Recht op aandacht

Het recht op onderwijs heet tegenwoordig het recht op passend onderwijs. Dit recht moet ervoor zorgen dat kinderen die gezonde volkoren boterham krijgen die ze nodig hebben om zich te ontwikkelen. Het recht op passend onderwijs begint met het recht op aandacht.

Ik moet denken aan het blog dat ik precies vijf jaar geleden schreef. Het blog wordt nog steeds door veel mensen gevonden. Het heet ‘De Oorzaak van voortijdig schoolverlaten is vaak een gedachte‘. Het is een miniblog maar het heeft regelmatig in mijn hoofd gezeten als ik sprak met leerlingen en studenten.  Leerlingen worden vaak aan alle kanten gecorrigeerd, behalve in hun gedachten. En dat kan ook haast niet, want leerlingen geven zich moeilijk bloot naar volwassenen. Zeker als er ook nog sprake is van een conflict.

Dit recht op aandacht heb ik later naar aanleiding van zo’n gesprek verder verwoord in het blog ‘Praten met een spijbelaar’. Echte aandacht voor kinderen, leerlingen en studenten is een recht. Zonder die echte aandacht gaat de ontwikkeling van de leerling mis. Hij zou zo maar de ‘verkeerde ik‘ kunnen leren kennen.

Recht op passend onderwijs

Het passend onderwijs lijkt iets wat moeilijk is. Maar het begint met aandacht voor de ander en het kind vooropzetten. Op de vraag ‘wat heb jij nodig’ krijg je lang niet altijd het antwoord van de leerling zelf. Soms wel van de ouders. Maar het antwoord begint met aandacht, gerichte aandacht en het wegzetten van protocollen:

  • Een hele dag naar school is te lang voor jou? Wat gaaf dat een halve wel lukt!
  • Die extra week op vakantie als gezin gunnen we jullie, want dat maakt in de weken daarna het onderwijs weer mogelijk aan ont prikkelde kinderen
  • Voor jou geldt de regel: voor de bel gaat op je stoel zitten; want dan kan je onderwijs ontvangen de rest van de dag
  • Net naar de wc geweest? Loop gerust nog een rondje, want die nieuwe theorie kan jij het best lopend automatiseren
  • spijbelen? je hebt gelijk, je hebt die les helemaal niet nodig
  • Eigenlijk mag je drie keer een meeloopdag volgen op het hbo, maar goed, ontdek het maar op jouw manier.
  • Aantekeningen maken tijdens college, doe maar liever niet. Neem ze over van een studiegenoot en visualiseer mijn verhaal terwijl je luistert.

Studiekeuze is ook aandacht

Recht op een juiste studiekeuze? Dat zou wat wezen. Maar dit recht is niet nodig gelukkig. Als docenten in het voortgezet onderwijs een goed zicht op leerlingen hebben en leerlingen helpen zichzelf te ontdekken dan komt die goede studiekeuze redelijk vanzelf. Maar daar is wel iets voor nodig: de toestemming om jezelf te mogen zijn. Om anders te mogen zijn dan anderen. Om buiten het boekje te mogen kleuren als jou dat helpt om jezelf te vinden. En leerlingen worden hierbij geholpen door docenten die het protocol los durven laten, zichzelf durven laten zien en via softe skills de leerling durven ‘aanvoelen’. Zonder die toestemming om jezelf te mogen zijn bereid je je voor op het verkeerde leven, de verkeerde opleiding, de verkeerde keuzes.

Want het onderwijs was passend als de leerling op een plek terecht komt waar hij zich nog verder kan ontwikkelen en groeien. Dan is hij namelijk op ‘aan’ gezet en komt hij zelf verder. Deze jongere had docenten die

  • hun zorgen uitspraken in plaats van hun gekrenktheid;
  • uit gingen van goede intenties en niet spraken over ‘opzettelijkheid’;
  • wisten dat ieder op een andere manier in elkaar steekt;
  • een docentenhart hadden.

Recht op onderwijs gaat best ver

Het recht op onderwijs gaat dus best ver. Het gaat over passend onderwijs met aandacht gegeven. Niet ‘eten wat de pot schaft’ maar aansluiten bij de onderwijsbehoefte van het kind. Misschien is het recht op onderwijs wel eigenlijk het recht op het hebben en uitspreken van een onderwijsbehoefte. En aan de andere kant dan de plicht van het bieden van onderwijs. Het luisteren naar de onderwijsbehoefte en het bieden van een juiste oplossing. De vaardigheden en eigenaardigheden van docenten zou niet de maatstaf mogen zijn. Wel de behoefte van het kind. Het heeft er recht op.

Omdat we onderwijzen met de toekomst voor ogen.

 

Chiel Voerman
volg mij!

Chiel Voerman

Echtgenoot | Vader | Christen | Blogger | Ik vind het leuk om met van alles en nog wat bezig te zijn. De rode lijn is steeds dat ik wil maximaliseren en inspireren. Wat goed is nog mooier maken.
Chiel Voerman
volg mij!

Latest posts by Chiel Voerman (see all)

Related Posts

Vertel het verder!
  • 16
  •  
  •  
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  

Chiel Voerman

Echtgenoot | Vader | Christen | Blogger | Ik vind het leuk om met van alles en nog wat bezig te zijn. De rode lijn is steeds dat ik wil maximaliseren en inspireren. Wat goed is nog mooier maken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *