Op 11 maart 2017 is tijdens het symposium ’15 jaar hoogbegaafden aan het werk’ het nieuwe boek over hoogbegaafde volwassenen uitgereikt aan Lavina Meijer. Lavina Meijer is een hoogbegaafde harpiste. Het boek staat onder redactie van Noks Nauta en Rianne van de Ven en is uitgegeven door Big Business Publishers. Ik dank deze uitgever voor het beschikbaar stellen van het boek.

Interessant boek

Ik heb interesse in dit boek omdat hoogbegaafdheid een steeds grotere rol gaat spelen in mijn praktijk voor jongerencoaching en omdat er steeds oudere jongeren bij mij komen praten. Ook in mijn privéleven wordt het codewoord hb de laatste tijd regelmatig gebruikt.
Het boek is geschreven in twee delen. Daarom geef ik ook in twee blogs aandacht aan dit boek. Deel I gaat vooral over het ‘wat’ van en rond hoogbegaafdheid. Deel II gaat over het ‘hoe’.

Hoogbegaafde volwassenen

In “Deel I hoogbegaafdheid begrijpen” zijn Nauta en van de Ven hoofdzakelijk zelf aan het woord. Ergens zou ik het woord ‘notendop’ willen gebruiken maar dat doet geen recht aan de eerste 5 hoofdstukken van het boek. In een hoog tempo worden een heleboel notendoppen vol gegooid met precies genoeg informatie om verder zelf mee aan de slag te gaan.

Ik hou daarvan, ik hou niet van uitgekauwd zodat je zelf niets meer te doen hebt. Zo af en toe komt er een verwijzing naar een plek waar ik nog meer kan lezen over het notendopje dat ik net gelezen heb.

Zoektocht

Hoofdstuk 1 bespreekt de vragen die iemand kan hebben voordat hij of zij er achter komt dat er sprake is van hoogbegaafdheid. Hoogbegaafde volwassenen hebben vaak dezelfde vragen en doorlopen dezelfde zoektocht. Misschien herken je ze wel:

  • waarom voel ik mij zo anders?
  • Waarom hebben anderen kritiek op mij?
  • Waarom ben ik zo eenzaam?
  • Waarom worden mijn ideeën niet begrepen?
  • Waarom heb ik geen opleiding afgemaakt, terwijl ik dat wel zou kunnen?
  • Waarom heb ik zo vaak conflicten?
  • Waarom heb ik nergens zin in?

De vragen worden op een duidelijke een beeldende manier verder uitgewerkt.

Theorieën en modellen over hoogbegaafdheid

Hoofdstuk 2 is wel een taaie vind ik. Onder de titel ‘hoe zien wij hoogbegaafdheid’ worden verschillende definities, theorieën en modellen over hoogbegaafdheid besproken. Het voelt voor mij een beetje alsof de schrijvers vinden dat ze aandacht moeten besteden aan deze theorieën, maar dat ze eigenlijk veel liever direct door springen naar hun eigen visie op hoogbegaafdheid.
In Nederland gaan we meestal uit van het Delphi-model Hoogbegaafdheid omdat de meeste andere modellen vooral gericht zijn op kinderen en jongeren.
Op blz. 36 staat de conclusie van de schrijvers: “Wat je ‘hoogbegaafdheid’ en wie je ‘hoogbegaafd’ noemt, is een afspraak waarover geen consensus bestaat. ….wij spreken liever over kenmerken van hoogbegaafdheid waarmee we de kenmerken uit het Delphi-model Hoogbegaafdheid bedoelen.”

Hoogbegaafdheid en zelfbeeld

In hoofdstuk 3 is de beurt aan Janet van Horssen. Ze beschrijft hoe hoogbegaafdheid het zelfbeeld en het welzijn kan beïnvloeden. Voor veel hoogbegaafden is de grote vraag hoe ze kunnen worden wie ze zijn. Ik vind het wel een mooi hoofdstuk. Het is een korte bijscholing over hoe het zelfbeeld ontstaat en hoe de ontwikkeling van het zelfbeeld verloopt bij volwassen hoogbegaafden.
Als je de vragen herkent die veel hoogbegaafde volwassenen stellen dan begrijp je de noodzaak van dit hoofdstuk in het boek. “Wanneer je na de ontdekking van je hoogbegaafdheid jezelf vanuit een nieuw referentiekader bekijkt, kun je beter je beperkingen accepteren, je sterke eigenschappen ontdekken en je talenten en mogelijkheden gebruiken. Door de toename van je zelfkennis en zelfbegrip kun je ook beter een omgeving kiezen of creëren die bij je persoonlijke behoeften en wensen past, waardoor je meer de eigen regie over je leven kunt voeren’ (blz. 15).

Hoogbegaafdheid ontdekken

Hoofdstuk 4 is echt lekker om te lezen. Lekker in de zin van leesbaar maar ook in de zin van ‘ha fijn’ en ‘hé herkenbaar’. Dit hoofdstuk bespreekt de zoektocht naar wat er met jou of je kinderen aan de hand is. Deze zoektocht kent verschillende stadia en is echt een ontdekkingstocht te noemen. De moeite waard om te lezen, te veel om hier te benoemen.

Op het eind van de zoektocht komt vaak het moment dat je anderen deelgenoot wilt maken van je ontdekkingen. De schrijvers adviseren daarbij gebruik te maken van het Delphi-model Hoogbegaafdheid. Mooie alinea op blz. 57: “Dat je hoogbegaafd blijkt te zijn kan wel een verklaring zijn voor hoe je je voelt, gedraagt en hoe het met je gaat, maar het is geen excuus dat je kunt inzetten. Jij bent verantwoordelijk voor jouw gedrag en nu je je hiervan bewust bent, kun je (alsnog) de positieve kanten ervan ontwikkelen en ervan profiteren”.

Omdat veel hoogbegaafden cognitief zijn ingesteld is het raadzaam om veel kennis te vergaren over hoogbegaafdheid maar ook die kennis te delen met andere hoogbegaafden om deze kennis te toetsen en te herkennen. Het is fijn om positief gebruik te maken van je sterke kanten, geven de schrijvers aan.

In dit laatste hoofdstuk van deel I worden methoden aangereikt die gangbaar zijn binnen coaching en therapie. Je kan ze ook zelf gebruiken in je eigen leven.
Zo wordt het 5g-schema (binnen scholen heet dat het G-denken) uitgelegd en de attributietheorie. Daarna wordt ingegaan op copingstijlen en krijgen ook de Kernkwadranten van Offman een plek. Na de psychologische interventies als positief labelen en positief herkaderen sluiten ze af met de kerntalentenmethode.

Voor mij persoonlijk allemaal bekende methoden en interventies die ik in heel mijn werkzame leven heb toegepast omdat ik ze op de SPH geleerd heb. De KernTalenten zijn voor mij als methode nieuw maar de inhoud ken ik vanuit de tijd dat ik decaan was op een school voor voortgezet onderwijs.

De begrippen ‘flow’, ‘mindset’ en ‘zelfdeterminatie’ worden kort genoemd maar krijgen in dit hoofdstuk verder geen verdere uitleg.

Het hoofdstuk sluit af met het filosofische begrip ‘levenskunst’ (Dick Kleinlugenbelt). Als hoogbegaafde vind je het vaak moeilijk je leven zo vorm te geven dat je hoogbegaafdheid de plaats krijgt die het verdient en nodig heeft. Maar leren omgaan met jezelf, de ander en de wereld en je eigen leven beter begrijpen kun je wel leren. Daar gaat levenskunst over. Wat het precies inhoud dat verklap ik niet. Een goede reden om het boek te kopen.

Mijn conclusie

Nauta over het boek: Je kunt je hoogbegaafdheid zien als het hebben van een supersterke motor. Dan kun je ook begrijpen dat je met die motor niet zomaar de weg op kunt zonder te weten hoe je die moet besturen; je wilt geen ongelukken maken. Veel hoogbegaafden voelen ook echt dat ze in hun leven min of meer uit de bocht zijn gevlogen en de schade kan enorm zijn. Met dit boek willen we hoogbegaafden helpen hun verkeersinzicht en rijvaardigheden te verbeteren.

Nu ik deel I gelezen heb vind ik dit echt wel een boek met toegevoegde waarde. Het is duidelijk geschreven en op de juiste momenten ook beeldende voorbeelden die de theorie goed uitleggen. Deel I is een theorieboek dat een plek zou verdienen binnen de opleidingen Pabo en Social Work. Op naar deel II! Deel 2 kunt u hier lezen.

hoogbegaafde volwassenen

Hoogbegaafde volwassenen, zet je gaven intelligent en positief in
Noks Nauta en Rianne van de Ven (redactie)
isbn 9789491757440, 208 blz €24,90.

Het boek is een uitgave van het Instituut Hoogbegaafdheid Volwassenen (IHBV) en uitgeverij BigbusinessPublishers. Hier kunt u een inkijkexemplaar vinden.En als u op de foto van de omslag klikt komt u in de webshop van BigBussinessPublishers. Maar waarschijnlijk heeft u nog een Bol.com bon liggen dus koopt u hem misschien liever bij hen. (met een aankoop via bol ontvang ik een kleine bijdrage voor de onkosten van deze site)

volg mij!

Chiel Voerman

Freelancer en communicatiemedewerker at Chiel Voerman en Stuk Verder Schrijven
Echtgenoot | Vader | Christen | Blogger | Ik vind het leuk om met van alles en nog wat bezig te zijn. De rode lijn is steeds dat ik wil losmaken, maximaliseren en inspireren. Wat goed is nog mooier maken. Kijk ook op www.stukverderschrijven.nl
Chiel Voerman
volg mij!

Latest posts by Chiel Voerman (see all)

Vertel het verder!
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *