afscheid van opa

Het boekje Afscheid van opa is deze maand verschenen bij Gideonboeken. Het is een bewerking van het veel geprezen boekje Dag lieve opa dat in 2015 is genomineerd voor de Yarden Afscheidsprijs. Voor dit nieuwe boekje is gebruik gemaakt van de hulp van Ds. H.N Klink en zijn vrouw en van De Stilte Uitvaartbegeleiding in Meerkerk.

‘Doodgaan lijkt een beetje op verhuizen,’ zegt mama. ‘Verhuizen?’ vraagt LAPPA.

Ik zag voorbij komen dat dit boekje was uitgekomen en ik wilde er graag een recensie over schrijven. De dood en het overlijden is bij ons in het gezin een normaal onderwerp omdat mijn vrouw coördinator is in een hospice. Mijn kinderen worden dus regelmatig geconfronteerd met een overlijden. Ze weten wat het is. Ik was benieuwd naar wat Mirjam Visker zou doen met ‘de overstap’. Het lichaam hier op aarde en wat is dan nu precies in de hemel?

Op de site Vriendje van Lappa schrijft Mirjam zelf:Op verzoek van Uitgeverij Gideon heb ik het genomineerde boekje Dag lieve opa (voor algemeen publiek)bewerkt voor de christelijke kerk. Beetje bijzondere verwoording van de doelgroep. En ik geloof dat ik dit voel in het boekje. Het christelijke ligt er afroombaar bovenop terwijl het misschien net de plank mis slaat.

Het doel van het boekje was om de fantasie van kinderen die geconfronteerd worden met een overlijden wat te beteugelen. Door bijna stapsgewijs te bespreken wat er komt kijken bij een overlijden. De dood wordt aardig ‘normaal’ gemaakt. Misschien wel doordat de vader van LAPPA gewoon gaat werken de ochtend nadat opa is overleden. “De volgende dag gaan mamma en LAPPA samen naar oma. Papa kan niet mee, want hij moet werken”. Ik denk dat het normaler is dat LAPPA niet mee gaat in dit stadium en dat papa vrij heeft genomen.

Er wordt veel aangestipt. En vaak is dat ook voldoende voor jongere kinderen. Een klein antwoord kan voldoende zijn terwijl het lang niet volledig is. Maar de leeftijd is van 3-9 staat op de achterkant. Ik denk dat kinderen vanaf 6 jaar al meer aankunnen dan in dit boekje staat. Een gemiddeld kind van 6 /7 jaar kan zich inleven in de emoties van een ander.

De dood van een opa of oma is een emotioneel gebeuren. Zelf heb ik het al vier keer meegemaakt al was ik ouder dan LAPPA is. Er was verdriet. Er was boosheid. Er was moeheid. Pa en ma waren veel weg en wij alleen thuis. Zitten er emoties in het boek? Ja die zijn er wel, maar het zijn afgeleide emoties. Oma, mama en papa huilen. De mensen in de kerk zijn verdrietig. En LAPPA denkt vooral. Geen warme arm om hem heen. Geen erkenning van zijn verdriet of emotie. Dat kan toch wel in een boek?

LAPPA blijft met een hoop vragen zitten. Misschien past het niet in het format van het boekje om antwoorden te geven. Misschien wil de schrijfster niet teveel antwoorden invullen? Maar het ging toch om de duidelijkheid en het bespreekbaar maken?

Tegelijk, er zullen veel christenen zijn die vraagtekens hebben bij de christelijke boodschap die wél in het boek staat. Opa is in de hemel. Zonder vraagtekens. Voor veel christenen zal dat niet zo zonneklaar zijn ben ik bang. En als het wél zonneklaar is dan wil je méér vertellen aan je kinderen toch? Dan wil je vertellen van een ziel en van Gods bedoeling met de aarde. En dat alles weer goed gaat komen. En ja, dat opa in de hemel is en dat hij zijn lichaam niet meer nodig heeft.

Is opa nu in die kuil of in de hemel bij God?

Een mooie vraag denk ik die geen antwoord krijgt uiteindelijk. Ja misschien op de laatste bladzijde waar duidelijk wordt dat de Here Jezus opa’s Herder was. Hij heeft opa naar de kooi , de hemel, gebracht.  In mijn ogen een gemiste kans om te vertellen dat dood gaan niet eng hoeft te  zijn. Dat er een ziel is die naar de hemel gaat omdat het steeds de bedoeling was dat die ziel naar de hemel zou gaan. Maar inderdaad, in een kinderboek kan je niet alles behandelen. Ik mis een metafoor. En ik denk dat ik dat hoopte. Een mooie metafoor in de plaats van het veel gebruikte ‘opa is nu een sterretje aan de hemel’ of ‘opa is nu een vlinder geworden’.

Zou ik het boekje in een hospice leggen of gebruiken om de kinderen uit te leggen wat er gebeurt bij overlijden? Nee, ik denk het niet. Het is te algemeen daarvoor.

Stel dat opa en oma ziek zijn en ik wil mijn kinderen voorbereiden op het sterven van hen. Zou ik dit boekje dan daarvoor kunnen gebruiken? ‘t Kan. Maar ik denk dat ik zelf mijn eigen woorden zou kiezen. Op iedere bladzijde wil ik toevoegen, verklaren, verduidelijken, vragen stellen etc.

Mijn dochtertje van 7 tekende spontaan de tekening die hiernaast staat afgebeeld. Een begraafplaats met onze namen en bijzonderheden. Ze heeft speciaal gevraagd naar wat ik heel lekker vond bijvoorbeeld. Dus op mijn steen een stapeltje Engels Drop. Goed idee!
Een tekening naar aanleiding van het boekje van LAPPA maar aangevuld met eerdere ervaringen en gesprekken. We zijn namelijk een paar maand geleden op de begraafplaats geweest waar de opa’s en oma’s van mijn vrouw en mij liggen. Ze vond het maar een saaie boel en ze heeft ons plechtig beloofd een vrolijk graf voor ons te maken. Want dood is verdrietig maar het leven met jullie was leuk en daar wil ik aan denken als ik op visite kom.

En dat is ook iets wat ik denk ik onbewust mis. De speelsheid en het levendige van het kind zit niet in LAPPA. Het normale ‘verdriet en vrolijkheid’ naast elkaar mis ik in dit boekje.  Het is teveel bedacht vanuit de volwassene.

En tegelijk schrijf ik deze recensie ook vanuit de blik van een volwassene. Als ik mijn dochter vraag: is dit een goed boekje zegt ze: ‘ja hoor’.  Zou jij als juf dit boekje gebruiken om uit te leggen wat er gebeurt als er iemand dood gaat? Ze speelt altijd juf namelijk. Maar dat wist ze niet meer.

Nieuwsgierig geworden naar dit boekje? Vast wel! Want ik ben niet gemiddeld. Jij bent niet gemiddeld. Gewoon lezen nadat je hem besteld hebt via de button of via Gideonboeken.

Koop bij bol.com

volg mij!

Chiel Voerman

Freelancer en communicatiemedewerker at Chiel Voerman en Stuk Verder Schrijven
Echtgenoot | Vader | Christen | Blogger | Ik vind het leuk om met van alles en nog wat bezig te zijn. De rode lijn is steeds dat ik wil losmaken, maximaliseren en inspireren. Wat goed is nog mooier maken. Kijk ook op www.stukverderschrijven.nl
Chiel Voerman
volg mij!

Latest posts by Chiel Voerman (see all)

Related Posts

  • Als je christen bent is het er met de paplepel ingegoten: Zodra het woord evolutietheorie klinkt of zodra er een leeftijd van de aarde wordt…
  • Voor veel mensen is samen eten een gezellige bezigheid. Lekker kletsen, plezier maken en uiteraard lekker eten. En natuurlijk is het gezellig om af en…
  • Het is alweer even een tijd geleden dat ik het boek 'Imperfect en toch Jezus volgen' kreeg opgestuurd van Ark Media. Dat ik er zolang…
  • Al snel na de start van deze website kregen we van Gideonboeken verschillende boeken toegestuurd zodat we die eens kunnen bespreken op onze website. Nu…
Vertel het verder!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *